Nasza parafia

Rzymskokatolicka Parafia
pw. Bożego Ciała w Oleśnie
ul. Kościelna 1,46-300 Olesno
tel. 34 358 20 70 
e-mail: info@parafia-olesno.pl
Transmisja Mszy Świętej niedziela:www.radio.parafiaolesno.com.pl   

Kancelaria parafialna

Poniedziałek - 9.00 - 11.00, 15.00 - 17.00
Wtorek 10.00 - 11.00, 15.00 - 17.00
Środa 9.00 - 11.00, 15.00 - 17.00
Czwartek 10.00 - 11.00, 15.00 - 17.00
Piątek 9.00 - 11.00, 15.00 - 17.00

Sakrament Pokuty

- codziennie 6.30 - 7.00
- codziennie przed wieczorną mszą świętą od 17.30
- w piątki od 16.00 (dla dzieci)
- w niedziele podczas pierwszych trzech Mszy św.
   
   

Kościół św. Michała

Kościół św. Michała –Matka oleskich kościołów

126aNajstarszy kościół naszego miasta wymieniony w pierwszej wzmiance źródłowej o Oleśnie  - w dokumencie  erekcyjnym  (konsekracyjnym ) kościoła grodowego nosi wezwanie św. Michała Archanioła.  Manuskrypt wystawiony w 1226 r. przez biskupa wrocławskiego  Wawrzyńca (Laurentiusa) na polecenie opolskiego księcia Kazimierza I zawiera informacje o konsekracji kościoła grodowego  i istnieniu w Oleśnie komory celnej, należącej do wyżej wymienionego biskupa, który ustanowił dla niej nową taryfę opłat.   Ponad  400 lat  patronat nad oleską  parafią  sprawowali      kanonicy regularni laterańscy reguły św. Augustyna zwani popularnie augustianami. Sprowadzeni w 1353 r. przez księcia opolskiego Bolka II  z wrocławskiego klasztoru Najświętszej Maryi Panny na Piasku weszli w posiadanie dawnego zamku myśliwskiego Henryka Brodatego, przekształconego w siedzibę zakonu, a także stawu rybnego, młyna wodnego i łąk  (dokument z 09.05. 1353 r. zachował się w postaci kopii z 1753 r. w Archiwum Państwowym we Wrocławiu).

W 1374 r. zakonnicy otrzymali od księcia opolskiego Władysława II Opolczyka ( fundator klasztoru paulinów  na Jasnej Górze, do którego sprowadził cudowny obraz Matki Boskiej z ruskiego Bełza)   prawo patronatu nad parafią i kościołem, z zastrzeżeniem prawa mianowania nowego prepozyta (proboszcza) w Oleśnie przez  opata kanoników regularnych z macierzystego klasztoru we Wrocławiu.   W tym samym  roku książę polecił wznieść nowy, gotycki, murowany kościół św. Michała w Oleśnie. Zakonnicy  sprawowali  opiekę duszpasterską w Chocianowicach, Lasowicach, Laskowicach,  Ligocie Oleskiej, Kadłubie, Uszycach, Wachowie,  Wędryni, Zębowicach, Borkach Wielkich i Małych, Brońcu, Jastrzygowicach, Kościeliskach i Zarzyskach.   W 1375 r. kanonicy regularni  utworzyli w pobliżu swojej siedziby  pierwszą szkołę przyklasztorną. Uczono w niej czytania i pisania po łacinie, religii, śpiewu kościelnego, podstaw liturgii-ministrantury. W 1395 r. właściciel miasta, wojewoda krakowski  Spytko z Melsztyna (będąc zaufanym króla Władysława Jagiełły, kierował wyprawami  rycerzy polskich  przeciwko przeciwnikowi Jagiełły-  księciu opolskiemu Władysławowi II Opolczykowi. W 1396 r. Spytko zajął m.in. Olesno, które otrzymał na własność od polskiego monarchy) podarował im cło uzyskiwane z komory celnej, przez co dochody zakonu wzrosły czterokrotnie. Zakonnicy uzyskali ponadto prawo do wyszynku piwa i gorzałki,  w piwnicach klasztornych z pewnością dojrzewało wino pozyskiwane z gron klasztornej winnicy. Konwent zakupił także okoliczne wioski: Zarzyska, Kościeliska, Ligotę Oleską, Jastrzygowice, Borki Wielkie i Małe. Do parafii oleskiej w XVII w. należało 12 wsi i dwa kościoły  filialne w Wędryni i Starym Oleśnie oraz kaplica w Borkach Wielkich.

Pierwsza  połowa XVIII w. to złoty wiek w dziejach oleskiego konwentu. Zakon stał się właścicielem kolejnych wsi i folwarków takich jak: Kiełbasin, Młynek, Wytoka, Biskupice, Gronowice, Świercze, Wojciechów. Protokoły z wizytacji parafii świadczą o wysokim poziomie moralnym kanoników regularnych, o ich skromności, posłuszeństwie i wzorowej opiece nad świątyniami. Wyróżnieniem zakonu było nadanie  godności prałata w 1730 r. oleskiemu  proboszczowi  Dominikowi  Respondkowi, przez co konwent wzbogacił się o własny herb.

Nie każde śląskie miasteczko może się szczycić posiadaniem  infułata.  Został nim  urodzony w Oleśnie Leopold Ignacy Labor, wyróżniający się żarliwą pobożnością, wiedzą i znajomością języków: niemieckiego, polskiego, łaciny, greki, 121francuskiego i hebrajskiego. W   1742 r. został przeorem oleskich kanoników regularnych , a 6 lat później  już jako proboszcz parafii otrzymał tytuł  prałata. W 1752 r. został on wyniesiony przez papieża Benedykta XIV  do godności infułata. Tytuł ten nadawał mu szczególną godność w zgromadzeniu zakonnym. Mnisi  w Oleśnie uniezależnili się od macierzystego  zakonu we Wrocławiu. Oleski infułat miał prawo noszenia insygniów biskupich-pastorału, mitry, pierścienia, sandałów i rękawiczek, jednak tylko na terenie archiprezbiteratu oleskiego i na obszarze diecezji gnieźnieńskiej, na terenie której L. Labor  pełnił funkcję wizytatora klasztorów augustiańskich. Niewątpliwie świadczy to o poważaniu jakim darzył go Prymas Polski arcybiskup gnieźnieński  Adam Ignacy Komorowski.  Swoją nominację L. Labor  uczcił w 1753 r. postawieniem pomnika św. Jana Nepomucena na oleskim rynku. Dobrze zachowane  szczątki oleskiego infułata spoczywają w podziemiach kościoła św. Michała.  Jego imieniem nazwano jedną z ulic miasta.

Czasy rozkwitu oleskiego konwentu nie trwały długo. Po kilku latach  zakon zaczął popadać  w długi. Źle gospodarujący, słynący z nałogu pijaństwa i zamiłowania do hazardu, prałat Daniel Bessling  za nieoddane długi został nawet aresztowany. Był częstym uczestnikiem odbywających  się w tych czasach w Oleśnie nader hucznych   zabaw  i pijatyk,  trwających  do białego rana, bali maskowych  z pochodniami, w których uczestniczyli przybywający do miasta uchodźcy z Królestwa Polskiego - konfederaci barscy. Informacje te zapisał w swoim  pamiętniku  Karol Henryk Fabian hrabia von Reichenbach -właściciel ziemski z Bodzanowic. Tryb życia proboszcza, wojna siedmioletnia, pożary  i  epidemie przyczyniły się do likwidacji zadłużonego konwentu w 1770 r.   Zakonnicy przeszli pod patronat diecezjalny, zmienili ubiór z białych habitów na czarne sutanny  z białymi opaskami. W 1810 r.  pruska sekularyzacja stała się  rzeczywistym końcem oleskiego zgromadzenia. O istnieniu zakonu przypomina do dzisiaj umieszczony w dwóch miejscach w kościele św. Michała  herb kanoników regularnych św. Augustyna: na bocznym ołtarzu Matki Boskiej Szkaplerznej i na balustradzie chóru kościelnego. Na tarczy podzielonej na cztery pola, po przekątnej w prawym górnym rogu i na lewym dolnym widnieje prawdopodobnie góra z różą nawiązująca do nazwy miasta, na pozostałych dwóch błękitnych polach znajduje się złoty krzyż. Piąte  pole umieszczone w  środku pozostałych przedstawia atrybut świętego Augustyna -płonące na czerwonym tle  złote serce. Od czasu nominacji L. Labora na infułata  dodano do herbu  labry (ozdobne obramowanie nad tarczą herbową), mitrę i pastorał.

Kościół, którym skwapliwie opiekowali się na przestrzeni wieków zakonnicy,  nie omijały pożary  i zawieruchy wojenne. Palił się  w latach: 1578, 1624, 1642, 1722, 1745. Po dotkliwym pożarze w 1642 r. przez 8 lat straszyła w Oleśnie jego   ruina. Przed głównym ołtarzem wyrosła trawa i  krzewy jeżyny.  Mieszkańcy miasta  ogromnie przywiązani do swojej świątyni  starali  się ją  odbudowywać, rekonstruować i w efekcie upiększać. Podczas jednej z renowacji w 1657 r.   sklepienie  nad chórem zawaliło się, zabijając dwóch i raniąc kilku robotników.

136W XVII w. kościół  wzbogacano nowymi kaplicami z kryptami i  barokowym wystrojem - ołtarzami, amboną, balustradami. Inicjatorem restauracji świątyni był proboszcz Jerzy Flak. On również odbudował spalony klasztor, aby zakonnicy nie musieli już mieszkać u swoich parafian. Jego następca proboszcz Andrzej Pechenius (Pichenius) w 1668 r.  postawił ołtarz główny z obrazem św. Michała, pierwotnie innym niż obecny. Archanioł przedstawiony był  z wagą sprawiedliwości i mieczem.  W tym samym roku ukończono piękną ambonę z rzeźbami Ewangelistów i św. Augustyna ( rzeźba zaginęła po ostatniej renowacji?).  Złocenia w ołtarzu głównym polecił wykonać proboszcz Andrzej Czekalla. Kościół wyłożono białymi, marmurowymi płytami. W prezbiterium umieszczono naprzeciwko siebie dwie rzeźby z 1746 r.  przedstawiające św. Jana Nepomucena i św. Ignacego Loyolę. Utworzony chór nad zakrystią pełnił funkcje oratorium dla odprawiających liturgię godzin zakonników. W prezbiterium zachowała się cenna barokowa chrzcielnica z ok. 1700 r, z marmurową misą w kształcie muszli. W XVII w. w kościele było 6 ołtarzy, m.in. św. Sebastiana, św. Anny, a  jeden z nich z relikwiami nogi św. Feliksa  z Cantalice był poświęcony najstarszemu patronowi miasta.  Na uwagę zasługują dwa  barokowe boczne ołtarze: Św. Trójcy i Matki Bożej Szkaplerznej noszącej też tytuł  Matki Boskiej  z Góry Karmel. Istniejące  w XVII i XVIII w. przy kościele bractwo szkaplerzne (przywileje dla tego bractwa  zatwierdził 8 maja 1673 r. papież Klemens X, a 15 grudnia 1675 r. zostały przyznane kościołowi św. Michała w Oleśnie specjalne odpusty zupełne) niewątpliwie przyczyniło się do powstania ołtarza z bogatym barokowym obrazem swojej patronki  odzianej w srebrną, trybowaną sukienkę, o pięknym obliczu i łagodnym spojrzeniu, trzymającej na jednej   ręce Dzieciątko, a w drugiej szkaplerz.   Wizerunek ten otaczano wielkim kultem i  zasłaniano go  na znak czci innym obrazem Niepokalanej wzorowanym na obrazie hiszpańskiego malarza  B. E.  Murillo. Z pewnością uchodził za łaskami słynący, gdyż czyniono tak tylko z cudownymi wizerunkami.  Zachowane, niestety  już  nieliczne, wota są niemymi świadkami wdzięczności naszych przodków,  modlących się przed tym obrazem.   Dziś nosi on tytuł Matki Boskiej Oleskiej.  Obraz został poddany gruntownej renowacji w pracowni Marka Ganewy. Podczas uroczystej mszy św. na oleskim rynku  w dniu 3 maja 2009 r. obraz Matki Boskiej Oleskiej został ukoronowany przez ordynariusza opolskiego arcybiskupa Alfonsa Nossola. Mechanizm służący do odsłaniania i zasłaniania obrazu jest ponownie wykorzystywany. Wizerunek otaczają dwie barokowe rzeźby, po lewej stronie przedstawiony został prorok Daniel z lwami ponieważ ołtarz był fundowany w latach 1750 -1751.  przez przeora Daniela Besslinga.  Po prawej stronie stoi postać jakiegoś świętego, którego wstawiennictwo trudno jest określić.  U szczytu ołtarza widnieje płaskorzeźba św. Barbary z kielichem i wieżą.  Ołtarz Trójcy Świętej ufundowany w  1749 r.    przez L. Labora ozdabia olejny  obraz  o sporej wartości artystycznej.  W lewym dolnym rogu   namalowana jest scena z życia św. Augustyna, który rozważając dogmat o Trójcy Św. i spacerując brzegiem morza, zauważył dziecko, przelewające wodę z morza do dołka w piasku na  plaży. Na pytanie świętego “co robi?”, dziecko powiedziało, że prędzej przeleje całe morze do dołka niż Augustyn zdoła pojąć tajemnicę Trójjedynego Boga. Nad opisaną wyżej sceną  namalowano apoteozę Trójcy Świętej -Boga Ojca z kulą ziemską, Syna Bożego z Krzyżem a nad nimi w postaci gołębicy unoszącego  się Ducha Świętego.  Ołtarz zdobią rzeźby Św. Augustyna i  księcia Henryka Brodatego ( niektórzy dopatrują się postaci św. Leopolda  lub Wacława). Jego zwieńczenie stanowi płaskorzeźba przedstawiająca św. Katarzynę Aleksandryjską z atrybutem koła.   W II połowie XVII w.  w południowo-wschodniej stronie kościoła powstała kaplica ogrójcowa z fundacji Jakuba Franciszka Śliwki  proboszcza z Wysokiej koło Leśnicy. Ten oleśnianin przeznaczył fundusze dla 4 uczniów mających przez okres Wielkiego Postu  w środy i piątki śpiewać po łacinie i po polsku “Patris Sapientia”, za co mieli otrzymać  każdorazowo  po jednym krajcarze ( 108 krajcarów stanowiło 1 talara, ¼ krajcara  równała się 1 fenigowi

Kościół posiada w podziemiach  krypty. Wejście do jednej  z nich pod kaplicą południową znajduje się pod bocznym ołtarzem  Matki Boskiej Oleskiej. W krypcie tej, wybudowanej w  latach 1652/1653 z inicjatywy proboszcza Daniela Chmielitiusa, złożono ciała oleskich kanoników regularnych, później prawdopodobnie także burmistrzów. Zmarli zakonnicy   ubrani  w  białe  habity, w białych   rękawiczkach  i skarpetach, w złożonych dłoniach trzymali krzyże i brewiarze.

Druga krypta  z 1663 r. znajduje się pod kaplicą północną, w której pochowane są ciała zmarłych donatorów kościoła. Jest  ona w złym stanie z powodu wilgoci przedostającej się z kanału Młynówka. Powstała z fundacji odwiedzającego swoją matkę w Oleśnie kupca lwowskiego Jana Gwozdziowitza.

Trzecia, najstarsza i największa z krypt, do której obecnie nie ma już wejścia, ma rzekomo  znajdować się pod prezbiterium kościoła. Krypta kanoników regularnych, w której w dobrym stanie zachowały się częściowo zmumifikowane  szczątki zakonników czeka na inwentaryzację, zabezpieczenie ciał i trumien, uporządkowanie oraz przywrócenie temu miejscu należnego mu szacunku. Marzeniem byłoby udostępnienie go szerokim rzeszom zainteresowanych miejscowym i turystom, jako miejsce historycznej pamięci, skupienia  i modlitwy za  zmarłych.

Prawdopodobnie oprócz krypt w kościele św. Michała istniały podziemne przejścia łączące ten kościół z ratuszem. Może biegły poza mury obronne ówczesnego miasta do kościoła  Ciała Chrystusowego, św. Anny, a  być może, jednym z takich  tuneli uciekli nieliczni oleśnianie w roku straszliwej dżumy do lasu w rejonie Grodziska?

Po dotkliwym pożarze w 1722 r. odbudowano kościół w dzisiejszym kształcie. Wzniesiono bardzo wysoką wieżę (115 łokci), widoczną z Dobrodzienia. Zawieszono w  niej trzy  dzwony “Święty Michał”, “Maryja Panna” i “Święty Augustyn”, 129które powstały w oleskiej ludwisarni Jana Kryspina Nergera. Po stu  latach wysoka wieża zaczęła jednak pękać, dlatego rozebrano ją  w  1822 r.  Nową,  obecną, postawiono dopiero w latach 1856 – 1857. Wysokość wieży wynosi 44 m. Gruzem  ze starej wieży wyłożono ulicę prowadzącą od kościoła  na Solny Rynek.  Na początku XIX w. administracja rządowa króla pruskiego  Fryderyka Wilhelma III poleciła przesłać do Olesna organy ze zlikwidowanego klasztoru franciszkanów w Namysłowie. W tym samym stuleciu  proboszcz Mateusz Ludenia (Ludynia) zlecił remont głównego ołtarza, w którym wymieniono obraz przedstawiający patrona kościoła wzorowanego na dziele Rafaela. Wizerunek św. Michała okalają rzeźby św. Piotra Apostoła z kluczami i św. Pawła z mieczem w ręku. Dwaj inni apostołowie- Andrzej z krzyżem w kształcie litery X i  św. Jakub Apostoł, wynurzają się znad bocznych krawędzi ołtarza. Nad obrazem głównym widnieje mniejszy przedstawiający złożenie Chrystusa do grobu, przy którym “straż” trzymają figury św. Barbary i Katarzyny. Pod koniec XIX w. w prezbiterium zawieszono dwie rzeźby św. Józefa  i św. Antoniego z Padwy. W II połowie XIX stulecia postawiono nowe ołtarze w bocznych kaplicach: w północnej -poświęcony św. Franciszkowi z Asyżu w otoczeniu św. Franciszka Ksawerego (Xawerego) po lewej stronie i  św. Franciszka z Paoli po prawej.  W kaplicy południowej stanął ołtarz z figurą Najświętszego Serca Jezusowego. W ołtarzach tych kiedyś znajdowały się obrazy o czym świadczą zachowane ramy.

W latach 1896-97, 1953-54 przeprowadzono renowacje  świątyni. Za pasterzowania proboszcza Gustawa Łysika w 1968 r. została ona na nowo pomalowana przez  Józefa Dragona. Ostatniej gruntownej renowacji podjął się były proboszcz parafii ks. prałat Zbigniew Donarski. W  latach 1997-2002 wymieniono  dach, tynki zewnętrzne, pomalowano wnętrze,   umieszczono nowe witraże w oknach. Od  2006 r. kościół upiększają  nowe, wykute w miedzi drzwi z motywami zaczerpniętymi z angeologii (w “anielskim” kościele znajduje się ponad 80  wyobrażeń aniołów, najwięcej na zasłonie obrazu Matki Boskiej Oleskiej), a także nowy posoborowy ołtarz z pięknym neogotyckim  pacyfikałem z relikwiami Krzyża Świętego i świętych: Jakuba Większego, Karola Boromeusza,  Jana Nepomucena.

Od   1935 r. kościół Św. Michała przestał pełnić funkcję kościoła parafialnego.  Ta, stojąca w sercu miasta, Matka kościołów oleskich zawsze była  jego ozdobą,  stając się z wiekami  swoistym atrybutem architektury Olesna, dlatego  we  współczesnym  logo miasta  znalazła się stylizowana wieża tego właśnie  kościoła.

Przygotowała Ewa Cichoń

Nabożeństwa

MSZE ŚWIĘTE W NIEDZIELE
Kościoł parafialny

18.00 (sobotni wieczór),
6.30, 8.00,
9.30 (w jęz,. niemieckim), 11.00, 12.30, 18.00.
Nieszpory niedzielne
o godz. 17.30.

Kaplica szpitalna

Msza św. - 7.00

Kościół św. Michała

Msza św. - 9.30

Kościół filialny w Łowoszowie

Msza św. - 11.00

Kościół pątniczy św. Anny

(od maja do końca września)
Msza św. - 12.30

MSZE ŚWIĘTE W TYGODNIU
Kościół parafialny
codziennie:
6.30, 18.00
czwartek, godz. 9.00
Msza św. dla seniorów
piątek, godz. 16.30
Msza św. szkolna

Kościół św. Michała
wtorek Msza św. o godz. 9.00
i rozpoczęcie adoracji
Najświętszego Sakramentu

15.00 Koronka do Miłosierdzia Bożego

piątek godz. 19.00 Msza św. dla młodzieży lub spotkanie młodych

 

Radio Doxa

Szukaj